50 jaar hiphop en haar betekenis voor onderwijs en cultuur (Cultuur+Educatie)

Een jaar geleden werd het 50-jarig jubileum van hiphop gevierd, een cultuur
die in de vroege jaren zeventig van de vorige eeuw haar oorsprong vond in
de achtergestelde New Yorkse wijk de Bronx. Hiphop begon als een creatieve
uitlaatklep voor Zwarte en Latino jongeren en groeide uit tot een
tegenculturele beweging met een wereldwijde, revolutionaire impact.

Deze cultuur, ook wel the culture genoemd, omvat meer dan muziek, dans en
graffitikunst. Het is een levensfilosofie die talloze aanknopingspunten biedt
voor educatie en vorming van jongere generaties, vooral voor jongeren met
een pluriculturele achtergrond. Hiphop gaat over jezelf leren kennen en
waarderen, community building, kennisoverdracht en talentontwikkeling. In
de Verenigde Staten zet men hiphop al decennialang in als educatieve methode,
bekend onder de noemer Hip Hop Based Education (HHBE) (Hill, 2009). Deze
behelst, onder andere, het uitvoeren van de artistieke elementen van hiphop,
het toepassen van hiphopwaarden – zoals community building, emancipatie
en Do It Yourself – als leermethodiek, en het inzetten van hiphopexpressies als
katalysator voor gesprekken over zelfkennis, identiteit en sociale rechtvaardigheid (Emdin, 2016; Evans 2020; Graves & Kelly, 2024; Kelly, 2020; Love, 2014).

HHBE blijkt ook zeer bruikbaar in de Nederlandse context, bijvoorbeeld in het
mbo- en hbo-onderwijs, maar ook in theaterproductiehuizen of bibliotheken.
Een cultuursector en -beleid waarin hiphop geen prominente plaats krijgt,
mist de boot en dat geldt in toenemende mate ook voor het (cultuur)
onderwijs. Hiphop speelt een belangrijke rol in het leven van veel jongeren,
en heeft de kracht om hen (letterlijk en figuurlijk) in beweging te zetten.
Al met al voldoende reden voor een aan hiphop gewijd themanummer van
Cultuur+Educatie. Ons doel als gastredactie is niet om de lezer te overtuigen
van de pracht van hiphop, maar juist van haar kracht. Door de potentiële
impact van hiphop te laten zien, willen we lezers aanmoedigen om op gelijk
waardige basis samen te werken met degenen die deze cultuur vormgeven
en voortstuwen.

Om de enorme potentie van de hiphopcultuur als inspiratiebron voor de
ontwikkeling van jongeren binnen en buiten het onderwijs over het voetlicht
te brengen, bevat dit themanummer naast drie onderzoekartikelen ook vier
praktijkbeschrijvingen. Hiermee willen we een podium bieden aan docenten,
adviseurs en ondernemers die dynamisch balanceren tussen the culture en
de wereld van instellingen en instituten. In onze uitnodiging vroegen wij hen
om buiten kaders te denken en hokjes open te breken, zoals hiphop dat ook
doet. Dit is aardig gelukt. Alle bijdrages samen maken de waarde van Hip Hop
Based Education inzichtelijk en bepleiten het belang van hiphop in het onderwijs
en de cultuursector.

Gastredacteuren: Kim Dankoor en Koen van Eijck

Klik op onderstaande link om het themanummer te lezen:

C#67_50 jaar hiphop en haar betekenis voor onderwijs en cultuur_DT